Of jouw bedrijf voldoet aan de AVG, controleer je door systematisch te toetsen of je persoonsgegevens rechtmatig verwerkt, de juiste documentatie op orde hebt en technische en organisatorische beveiligingsmaatregelen treft. Voor de meeste MKB-bedrijven betekent dit een combinatie van interne processen, de juiste software en heldere afspraken met leveranciers. De vragen hieronder helpen je stap voor stap te beoordelen waar je staat.

Welke persoonsgegevens mag mijn bedrijf verwerken?

Je mag als bedrijf alleen persoonsgegevens verwerken als daar een geldige wettelijke grondslag voor bestaat. De AVG noemt zes grondslagen: toestemming van de betrokkene, uitvoering van een overeenkomst, wettelijke verplichting, vitaal belang, publieke taak en gerechtvaardigd belang. Voor de meeste MKB-bedrijven zijn de eerste drie het meest relevant.

Concreet betekent dit dat je jezelf bij elke categorie gegevens de vraag moet stellen: waarom verwerk ik dit en op welke grondslag? Klantgegevens die nodig zijn voor het uitvoeren van een opdracht vallen onder de uitvoering van een overeenkomst. Nieuwsbriefadressen vereisen expliciete toestemming. Salarisadministratie valt onder een wettelijke verplichting.

Bijzondere persoonsgegevens, zoals gezondheidsgegevens, politieke opvattingen of biometrische gegevens, zijn extra beschermd. Die mag je in principe niet verwerken, tenzij een specifieke uitzondering van toepassing is. Verwerk je zulke gegevens zonder geldige uitzondering, dan loop je een aanzienlijk risico op een boete van de Autoriteit Persoonsgegevens.

Wat zijn de verplichte documenten voor AVG-naleving?

De AVG verplicht bedrijven tot het bijhouden van een register van verwerkingsactiviteiten. Daarnaast zijn een privacyverklaring, verwerkersovereenkomsten met leveranciers en een beleid rondom datalekken verplichte onderdelen van een compliant bedrijfsvoering. Samen vormen deze documenten het fundament van aantoonbare AVG-naleving.

Een overzicht van de meest essentiële documenten:

  • Register van verwerkingsactiviteiten: een intern overzicht van welke persoonsgegevens je verwerkt, voor welk doel, op welke grondslag en hoe lang je ze bewaart.
  • Privacyverklaring: een openbare verklaring op je website of in je communicatie die uitlegt hoe je met persoonsgegevens omgaat.
  • Verwerkersovereenkomsten: contractuele afspraken met alle externe partijen die namens jou persoonsgegevens verwerken.
  • Datalekprocedure: een intern protocol dat beschrijft hoe je een datalek herkent, registreert en meldt.
  • Bewaarbeleid: vastgelegde termijnen voor hoe lang je welke gegevens bewaart en wanneer je ze verwijdert.

Kleine bedrijven met minder dan 250 medewerkers hoeven het register van verwerkingsactiviteiten alleen bij te houden als ze regelmatig persoonsgegevens verwerken, bijzondere categorieën persoonsgegevens verwerken of gegevens verwerken die een risico vormen voor betrokkenen. In de praktijk geldt dat voor vrijwel elk MKB-bedrijf.

Hoe controleer je of leveranciers en software AVG-proof zijn?

Controleer of een leverancier AVG-proof is door te vragen naar hun verwerkersovereenkomst, te checken of ze gegevens buiten de EU opslaan en te beoordelen welke beveiligingscertificeringen ze hebben. Software is AVG-proof als gegevens versleuteld worden opgeslagen, toegang beperkt is en je als klant controle hebt over je eigen data.

Praktische stappen om leveranciers te toetsen:

  1. Vraag altijd om een ondertekende verwerkersovereenkomst voordat je een leverancier toegang geeft tot persoonsgegevens.
  2. Controleer waar gegevens worden opgeslagen. Opslag buiten de EU is alleen toegestaan in landen met een adequaatheidsbesluit of met aanvullende waarborgen.
  3. Vraag naar beveiligingscertificeringen zoals ISO 27001. Dit geeft aan dat de leverancier informatiebeveiliging serieus neemt.
  4. Lees de privacyverklaring en algemene voorwaarden van softwareleveranciers kritisch door op het gebied van datagebruik.

Bij cloudoplossingen is dit extra relevant. Veel MKB-bedrijven werken met meerdere cloudapplicaties tegelijk, wat het overzicht bemoeilijkt. Breng daarom alle tools en softwarepakketten die je gebruikt in kaart en controleer per leverancier of de afspraken op orde zijn.

Wanneer is een Functionaris Gegevensbescherming verplicht?

Een Functionaris Gegevensbescherming (FG) is verplicht als je organisatie op grote schaal bijzondere persoonsgegevens verwerkt, als je een overheidsinstantie bent of als je stelselmatig en grootschalig individuen monitort. Voor de meeste MKB-bedrijven is een FG niet wettelijk verplicht, maar wel aan te raden als je veel gevoelige gegevens verwerkt.

De drie situaties waarin een FG verplicht is:

  • Je bent een overheidsinstantie of publieke organisatie.
  • Je verwerkt op grote schaal bijzondere persoonsgegevens, zoals medische dossiers of strafrechtelijke gegevens.
  • Je voert grootschalige, stelselmatige monitoring uit van individuen, zoals bij profilering of tracking.

Als een FG niet verplicht is, kun je er toch voor kiezen er een aan te stellen of een externe privacyadviseur in te schakelen. Dat is zeker zinvol als AVG-naleving complex is of als je organisatie groeit. Een FG houdt intern toezicht, adviseert het management en is het aanspreekpunt voor de Autoriteit Persoonsgegevens.

Wat moet je doen bij een datalek?

Bij een datalek moet je binnen 72 uur na ontdekking melding doen bij de Autoriteit Persoonsgegevens, tenzij het lek waarschijnlijk geen risico oplevert voor betrokkenen. Als het lek een hoog risico vormt voor de betrokken personen, moet je hen ook direct informeren. Elk datalek moet je intern registreren, ongeacht of je het meldt.

De stappen bij een datalek zijn:

  1. Ontdekking en inperking: Zodra je een datalek constateert, neem je direct maatregelen om verdere schade te beperken.
  2. Beoordeling: Stel vast welke gegevens zijn betrokken, hoeveel personen geraakt zijn en wat het risico is.
  3. Interne registratie: Leg het lek vast in je datalekregister, ook als je het niet hoeft te melden.
  4. Melding bij AP: Meld het lek binnen 72 uur bij de Autoriteit Persoonsgegevens als er een risico is voor betrokkenen.
  5. Informeren betrokkenen: Informeer de personen van wie de gegevens zijn gelekt als er een hoog risico is voor hun rechten en vrijheden.

Een goede voorbereiding is essentieel. Zorg dat je team weet wat een datalek is, hoe ze het herkennen en bij wie ze het intern moeten melden. Veel datalekken ontstaan niet door hackers, maar door menselijke fouten zoals een verkeerd geadresseerde e-mail of een verloren USB-stick.

Hoe vaak moet je de AVG-naleving van je bedrijf herzien?

Je AVG-naleving herziet je minimaal één keer per jaar, en ook na elke significante wijziging in je bedrijfsprocessen, software of leveranciersbestand. Privacywetgeving en de interpretatie ervan veranderen, en ook je eigen organisatie staat niet stil. Regelmatige toetsing is daarmee geen luxe, maar een verplichting.

Momenten waarop je de AVG-naleving sowieso moet controleren:

  • Jaarlijkse periodieke review van het register van verwerkingsactiviteiten en alle verwerkersovereenkomsten.
  • Bij het in gebruik nemen van nieuwe software of cloudtools die persoonsgegevens verwerken.
  • Bij het aangaan van een samenwerking met een nieuwe leverancier of verwerker.
  • Na een datalek of bijna-incident, om te beoordelen wat er structureel verbeterd moet worden.
  • Bij organisatorische veranderingen, zoals een fusie, overname of uitbreiding van activiteiten.
  • Wanneer de Autoriteit Persoonsgegevens nieuwe richtlijnen of uitspraken publiceert die relevant zijn voor jouw sector.

Een praktische aanpak is om AVG-naleving op te nemen in je jaarlijkse bedrijfsreview. Wijs intern een verantwoordelijke aan die dit bijhoudt, of schakel een externe partij in als je daar intern de kennis of capaciteit niet voor hebt. De kosten van ICT uitbesteden zijn voor veel MKB-bedrijven lager dan de kosten van een boete of reputatieschade door een AVG-overtreding.

Hoe Nieuwenborg helpt met AVG-compliance

AVG-naleving is niet alleen een juridische kwestie, het is ook een technische. Veel van de risico’s zitten in je ICT-omgeving: onbeveiligde netwerken, software zonder encryptie, cloudoplossingen zonder verwerkersovereenkomst of medewerkers die vanuit huis werken op onbeveiligde verbindingen. Wij helpen MKB-bedrijven in de regio Eindhoven om hun ICT-omgeving zo in te richten dat AVG-naleving vanzelfsprekend wordt.

Wat wij voor je kunnen doen:

  • Inrichten van een veilige en AVG-conforme cloudwerkomgeving, inclusief encryptie en toegangsbeheer.
  • Adviseren over welke software en cloudtools AVG-proof zijn en welke verwerkersovereenkomsten nodig zijn.
  • Bewaken van je ICT-beveiliging via onze 24/7 helpdesk, zodat datalekken vroegtijdig worden gesignaleerd.
  • Ondersteunen als ICT-Manager as a Service, waarbij wij de technische AVG-verantwoordelijkheid van je overnemen.
  • Adviseren op basis van onze ISO 27001-certificering, een van de hoogste niveaus van informatiebeveiliging in Nederland.

Wil je weten of jouw ICT-omgeving voldoet aan de AVG-regels? Neem contact met ons op voor een vrijblijvend gesprek. We spreken gewone mensentaal en denken graag met je mee.

Veelgestelde vragen

Wat is het verschil tussen een verwerkingsverantwoordelijke en een verwerker?

Een verwerkingsverantwoordelijke bepaalt het doel en de middelen van de gegevensverwerking, terwijl een verwerker namens de verwerkingsverantwoordelijke gegevens verwerkt. Als MKB-bedrijf ben jij doorgaans de verwerkingsverantwoordelijke, en zijn je softwareleveranciers of externe dienstverleners de verwerkers. Met elke verwerker moet je een verwerkersovereenkomst afsluiten om de verantwoordelijkheden contractueel vast te leggen.

Hoe lang mag ik persoonsgegevens bewaren?

De AVG schrijft geen vaste bewaartermijnen voor, maar stelt dat je gegevens niet langer mag bewaren dan noodzakelijk voor het doel waarvoor ze zijn verzameld. Voor sommige categorieën gelden wel wettelijke termijnen, zoals zeven jaar voor financiële administratie op grond van de Belastingwet. Leg je bewaartermijnen vast in een bewaarbeleid en zorg voor een proces om gegevens na afloop van de termijn aantoonbaar te verwijderen.

Wat als een medewerker per ongeluk een e-mail met persoonsgegevens naar de verkeerde persoon stuurt?

Dit is een van de meest voorkomende datalekken en moet intern altijd worden geregistreerd in je datalekregister. Of je het ook moet melden bij de Autoriteit Persoonsgegevens, hangt af van het risico voor de betrokkene: gaat het om gevoelige gegevens of een grote groep personen, dan is melding binnen 72 uur verplicht. Voorkom dit soort fouten door medewerkers te trainen en technische maatregelen te treffen, zoals een bevestigingsprompt bij e-mails naar externe adressen.

Mag ik als werkgever persoonsgegevens van sollicitanten bewaren na een afwijzing?

Na een afwijzing mag je sollicitatiegegevens maximaal vier weken bewaren, tenzij de sollicitant toestemming geeft voor een langere bewaartermijn van maximaal één jaar voor toekomstige vacatures. Vraag deze toestemming altijd expliciet en schriftelijk, en zorg dat de sollicitant weet waarvoor de gegevens worden gebruikt. Verwijder de gegevens zodra de bewaartermijn is verstreken of de toestemming wordt ingetrokken.

Wat zijn de risico's als mijn bedrijf niet voldoet aan de AVG?

De Autoriteit Persoonsgegevens kan boetes opleggen tot 20 miljoen euro of 4% van de wereldwijde jaaromzet, afhankelijk van welk bedrag hoger is. Naast financiële risico’s loop je ook reputatieschade op als klanten of partners ontdekken dat je onzorgvuldig met persoonsgegevens omgaat. Voor MKB-bedrijven zijn de praktische gevolgen van reputatieschade en verlies van klantvertrouwen vaak minstens zo ingrijpend als een directe boete.

Hoe ga ik om met AVG-verzoeken van klanten, zoals een verzoek om gegevensverwijdering?

Betrokkenen hebben het recht om inzage, correctie, verwijdering of overdracht van hun persoonsgegevens te vragen, en je bent verplicht hier binnen één maand op te reageren. Zorg dat je intern een duidelijk proces hebt voor het ontvangen, beoordelen en afhandelen van dit soort verzoeken. Niet elk verzoek hoef je in te willigen, bijvoorbeeld als je de gegevens nodig hebt voor een wettelijke verplichting, maar je moet de weigering altijd schriftelijk motiveren.

Moet ik een Data Protection Impact Assessment (DPIA) uitvoeren en wanneer?

Een DPIA is verplicht wanneer een nieuwe verwerking waarschijnlijk een hoog privacyrisico oplevert voor betrokkenen, bijvoorbeeld bij grootschalige profilering, verwerking van bijzondere persoonsgegevens of stelselmatige monitoring. Voor de meeste standaard MKB-processen is een DPIA niet vereist, maar bij de introductie van nieuwe technologieën of uitbreiding van gegevensverwerking is het verstandig om dit te beoordelen. Voer je een DPIA uit, documenteer dan de bevindingen en de maatregelen die je neemt om de risico’s te beperken.

Benieuwd wat Nieuwenborg voor jouw bedrijf kan betekenen?

Overweeg je om je ICT (gedeeltelijk) uit te besteden? Of wil je weten wat de kosten zijn van werken in de cloud?

Gerelateerde artikelen

Share This